Đến Sài Gòn thăm Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh

Bảo tàng Tp.HCM là một trong 5 bảo tàng tiêu biểu được công bố trong danh sách “Tp.HCM - 100 điều thú vị” với phong cách kiến trúc đặc sắc, kết hợp Á - Âu. Nơi đây trưng bày nhiều bộ sưu hiện vật quý về lịch sử Sài Gòn xưa, giai đoạn lịch sử kể từ khi Việt Minh lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp cho đến ngày nay và là một địa chỉ tham quan thu hút du khách trong nước và quốc tế.

Được xây dựng từ năm 1885 đến 1890 do kiến trúc sư người Pháp Alfred Foulhoux thiết kế, mục đích sử dụng làm Bảo tàng Thương mại để trưng bày sản phẩm Nam Kỳ. Tuy nhiên, đây lại là nơi chứng kiến biết bao lần đổi chủ với những biến cố lịch sử kể từ khi toà nhà được hoàn thành cho đến năm 1975. Có thể nhắc đến thời điểm tháng 9/1945, đây là nơi tướng Nhật Yoshio Minoda đã trao kiếm đầu hàng quân Đồng Minh. Sau ngày giải phóng miền Nam, thông nhất đất nước 30/4/1975 ít lâu, ngày 12/8/1978, Ủy ban Nhân dân Tp.HCM quyết định sử dụng toà nhà này làm Bảo tàng Cách mạng Tp.HCM. Ngày 13/12/1999, tòa nhà được đổi tên thành Bảo tàng Tp.HCM cho đến hiện nay.
 

Bảo tàng Tp.HCM là công trình nghệ thuật đặc biệt, có sự pha trộn hài hòa của nhiều dạng kiến trúc như: Gothic, La Mã kết hợp với cảm hứng văn hóa, điều kiện tự nhiên vùng sông nước Nam Bộ. Khuôn viên bảo tàng rộng hơn 1200 mét vuông với vườn hoa chạy dọc chung quanh. Lối vào cổng chính, trên chóp hình tam giác nổi bật bức tượng bán thân “Thần Thương mại” đầu đội vương miện và vòng hoa nguyệt quế. Mặt tiền của bảo tàng ấn tượng kiểu kiến trúc La Mã với những hàng cột tròn, to, chạy song song theo hành lang, làm nổi bật vẻ hình khối, góc cạnh. Trên mỗi đỉnh cột đều có phù điêu đắp nổi tượng vệ binh Cộng hòa Pháp với ý nghĩa bảo vệ cho bảo tàng. Giữa mỗi hàng cột là tượng đầu sư tử thể hiện sự mạnh mẽ, quyền uy. Ba mặt còn lại của bảo tàng đều được trang trí từng cặp rắn quấn dây leo.

Phần trần nhà được lợp ngói âm dương. Các họa tiết đắp nổi hình tượng như: kênh rạch, thuyền ghe, cây cối... ca ngợi vùng đất Nam bộ trù phú, giao thương sôi động và những nét văn hóa, sinh hoạt đời thường giản dị.

Bước vào bên trong tòa nhà, từ chân cầu thang lên lầu được thiết kế phong cách đậm chất Gothic với nhiều cửa sổ kính đón ánh sáng. Mái vòm hình vòng cung thanh thoát tạo ra không gian rộng, thoáng đãng. Đường nét hài hòa giữa các họa tiết trang trí tinh xảo từ đơn giản đến phức tạp, các họa tiết đều có một tỉ lệ rất đồng đều và độ chính xác cao. Đã 122 năm trôi qua nhưng nó vẫn giữ nguyên và không hề bị hư hại. Điều đó cho thấy những người thợ ngày xưa đã phải kỳ công như thế nào để có thể hoàn thành tác phẩm nghệ thuật này.

Máy in dùng để in tài liệu phục vụ cho tuyên truyền giải phóng miền Nam. Các hiện vật được chia theo chuyên đề thành 133 bộ sưu tập, trong đó có nhiều bộ sưu tập quý hiếm như: gốm Sài Gòn, gốm Lái Thiêu, Biên Hòa... Bộ trang phục hát Bội. Đĩa men xanh trắng, gốm Chu Đậu thế kỷ XV. Bạc thời nhà Nguyễn (1802 - 1945). Phong tục cưới hỏi của người dân Nam bộ. Một đôi bạn trẻ đang chụp ảnh cưới tại Bảo tàng Tp.HCM. Du khách nước ngoài thích thú khi tham quan Bảo tàng Tp.HCM. Hiện nay, Bảo tàng Tp.HCM là một trong những điểm tham quan ưa thích của khách du lịch trong và ngoài nước.

Bảo tàng Tp.HCM được chia thành 10 phòng trưng bày khác nhau, hiện đang lưu giữ và bảo quản 45.666 hiện vật. Các hiện vật được chia theo chuyên đề thành 133 bộ sưu tập, trong đó có nhiều bộ sưu tập quý hiếm như: gốm Sài Gòn, gốm Lái Thiêu, Biên Hòa...; Bộ sưu tập tiền, từ triều Lê Cảnh Hưng (1740 - 1786) cho đến vua Bảo Đại (1926 - 1945) hay bộ sưu tập tiền kẽm Đàng Trong, dấu ấn, tượng thờ dân gian…

Có thể nói, toàn bộ lịch sử phát triển của Sài Gòn từ khi mở cõi cho đến năm 1975 đều được lưu giữ gần như đầy đủ và nguyên vẹn, từ đời sống xã hội, phong tục tập quán cho đến tín ngưỡng, thờ cúng và quá trình phát triển công, thương nghiệp… Nơi đây hiện là địa chỉ quen thuộc của những ai yêu thích tìm hiểu, nghiên cứu khoa học hay khám phá vùng đất Nam bộ./.