Long Sơn - bút nghiên mực tàu, trang giấy đỏ

Long Sơn một vùng đất xã đảo giờ đây nằm giữa hai thành phố năng động Bà Rịa - Vũng Tàu. Long Sơn như một hoài niệm về chốn xưa, với những phong tục tập quán được xem là có giá trị về mặt tinh thần. Trải qua bao thế hệ, những người con của xã đảo vẫn còn gìn giữ và phát triển truyền thống đến nay. Một nét văn hóa đặc trưng rất riêng của mình: viết Liễn Tết, ngày hội ông ở Nhà Lớn, ngày Trùng Cửu nhưng một lời tri ân những thế hệ đã qua. Ngoài việc góp phần không nhỏ vào quá trình phát triển chung của tỉnh, những giá trị văn hóa cộng đồng dân xã đảo đã làm cho kho tàng văn hóa Việt Nam thêm đa dạng, phong phú.

Đến với ngày hội viêt Liễn tết năm nay, không khí lại đông đúc, không kém phần náo nhiệt trong những ngày xuân. Lại một mùa xuân nữa đang về trên một vùng đất của Long Sơn, chúng ta lại có dịp ngắm nhìn những hình ảnh, dáng dấp của một thời đã qua: ông đồ, giấy đỏ, mực tàu và cả những tà áo dài thướt tha của các cô gái mà nhóm chúng tôi mang đến trong năm nay.

Vẫn là những hình ảnh quen thuộc: mực tàu, giấy đỏ, người Long Sơn

Ngày viết liễn Tết thu hút khá nhiều du khách đến tham quan

Văn hóa của người Việt thuở xưa vẫn thấp thóang qua bóng hình của cụ đồ xưa mỗi khi xuân về, đó như là một hình thức làm nổi bậc trong tâm trí của người Việt. Cụ đồ và câu chữ là hai hình ảnh làm chúng ta nhớ Tết xưa, nhớ những tinh túy của những gì còn tồn tại. Xin “chữ” hay cho “chữ” là một lối viết chữ trên giấy để chúc tụng hay giáo dục, nét chữ rồng bay phượng múa. Một bức tranh mang đầy ý nghĩa cho một năm.

Viết liễn thu hút khá nhiều người xem và chụp ảnh

Du khách có thể học những nét vẻ từ những người viết liễn

Cô gái và dụng cụ cà mực tàu để làm nên những nét bút nghiêng ngã

Hằng năm mỗi dịp xuân về, là lúc Nhà Lớn Long Sơn lại rộn ràng màu sắc hoa văn của mực tàu, giấy đỏ. Đó là nét văn hoá giá trị đặt biệt duy nhất ở miền nam của một cộng đồng dân trên đảo Long Sơn. Công việc cuối cùng của năm chính là vịêc trang hoàng lại Nhà Lớn, giống như thay một lớp áo mới để chuẩn bị đón Tết xung túc. Chủ yếu là chưng dọn nhà cửa của người dân xã đảo, thay mới các câu đối (liễn) từ các trang thờ cho đến liễn tết dán cửa ra vào. Người xưa cho rằng câu đối, theo âm Hán Việt là “liên”, tiếng Việt gọi là “liễn”, là hai câu đối nhau từng từ, từng chữ nhưng ý lại liên quan đến nhau, âm vần hài hòa. Các câu đối được viết trên giấy đỏ, đặt trong Nhà Lớn trên những phản gỗ trải qua hàng trăm năm. Câu đối được viết theo hàng dọc, ngang một cách cân đối về cả văn phong và cách chữ.

Ngày viết liễn được diễn ra hàng năm vào ngày 21. 12 âm lịch

Các câu viết liễn được thay đổi hàng năm để trang hoàng lại nhà Lớn

Các câu viết được treo trên các cửa, thờ, góc nhà,...

Đây là loạii liễn viết tay mang nhiều yếu tố nghệ thuật được thể hiện rõ nét qua bàn tay tài hoa của người viết. Như thông lệ vào ngày 21 tháng Chạp hàng năm, đến Nhà Lớn, chúng ta sẽ bắt gặp hình ảnh những ông già mặc áo đen, đầu đội khăn vấn, ngồi trên chiếu, tay miệt mài viết liễn, là nét đẹp được lưu truyền từ nhiều đời nay tại xã đảo Long Sơn. Đây cũng là nơi hiếm hoi còn lưu giữ được phong tục viết liễn đón xuân tại Bà Rịa - Vũng Tàu. Riết rồi thành quen hễ cứ đến dịp cận tết là tôi lại ra xã đảo để xin cái chữ cho một năm đặn nhiều may mắn.

Và một nụ cười duyên đã thu hút nhều tay nhiếp ảnh

Leo cũng xinh cho mình một câu chữ cho một năm mới

Những tà áo dài thướt tha bên khung nhà luôn tạo ấn tượng

Một góc nơi nhà Lớn Long Sơn

Đối với người Việt có lẽ ai làm nghề gì điều cũng muốn chọn những câu chữ chúc tết may mắn như:

"Phúc như đông hải mãi trường lưu

Lộc tấn vinh hoa phú quý sinh

Thọ tỷ nam sơn tùng bách lão”

“Đa tài đa lộc đa phú quý

Đắc thời đắc lợi đắc nhân tâm”

“ Xuân an khang thịnh vượng

Niên phúc thọ miên trường”

“Chúc Tết đến trăm điều như ý

Mừng xuân sang vạn sự thành công.”

Một âm hưởng của chuông gió trong những ngày xuân về

Phát tài, Lộc đến,... riêng tôi thì chọn câu: "Mã Đáo Thành Công" là câu tôi chọn cho một năm tới để gặp nhiều may mắn. Thông thường các câu đối liễn ngày Tết ở Nhà Lớn thường có nội dung giáo dục, phát huy truyền thống tốt đẹp của tổ tiên về Nhân - Nghĩa - Lễ - Trí – Tín ở đời, trong đó có nhiều câu dạy con cháu cách đối nhân xử thế, giữ gìn điều nhân hòa… Như một tập quán thủy chung khó bỏ, đạo làm người của Ông Trần. Nó đã thấm sâu vào lớp lớp con cháu, hiện hữu không chỉ trong từng câu liễn ngày Tết mà rõ nét hơn trong cốt cách, trong đối nhân xử thế ở đời.

NHÀ LỚN LONG SƠN

Thôn 5, Thành Phố Vũng Tàu, Việt Nam

Quản lý Nhà Lớn: Bà Lê Thị Kiềm

Source : yume[dot]vn