Ấn tượng nhà cổ Tích Thiện Đường

Trong một chuyến đi tìm hiểu về kiến trúc cổ Việt Nam, chúng tôi đã tình cờ gặp một ngôi nhà cổ ở Túy Loan. Ngôi nhà hơn 200 năm tuổi nằm ẩn mình giữa những tàng cây xanh mát, nằm trâm ngâm trên còn đường làng quanh co như muốn gìn giữ lại một nét kiến trúc xưa đang dần mai một theo những bước chuyển mình của thời đại. Đó chính là ngôi nhà cổ Tích Thiện Đường.

Tạm rời xa thành phố Đà Nẵng sôi động, tôi cùng nhóm bạn tìm về thôn Thái Lai, xã Hòa Nhơn, Huyện Hòa Vang, TP. Đà Nẵng. Theo chúng tôi tìm hiểu, Hòa Vang là nơi còn rất nhiều ngôi nhà cổ gần như nguyên vẹn và trong số đó không thể không nhắc đến Tích Thiện Đường. Ngôi nhà khá nổi tiếng, được nhiều người quan tâm và là niềm tự hào của nơi đây.

Không quá khó để tìm được ngôi nhà cổ mặc dù đường đi khá quanh co, nhắc đến ai cũng biết và hướng dẫn đường đi rất nhiệt tình. Ngôi nhà nằm trên một con đường làng nhỏ rợp cây và hàng cau thẳng tắp như chào đón, phía trước nhà có hàng rào bằng đá rêu phong và cánh cổng rất đẹp theo lối kiến trúc cổ, cổng có treo tấm biển "nhà cổ Tích Thiện Đường" và dòng chữ Đỗ Gia Viên trên tường bên phải. Sau cánh cổng mở ra một không gian đậm chất làng quê Việt xưa, ngôi nhà nằm chính giữa khuôn viên khu đất, xung quanh trang trí rất nhiều tiểu cảnh đẹp, có chòi nghỉ, hồ nước, chuồng chim... và rất nhiều đồ vật từ thời xưa được sưu tầm và bài trí rất kì công. Điều đặc biệt, tất cả nằm ôm trọn dưới những tán cây cổ thụ quanh năm gió mát. Nhưng đó chỉ là những cảm nhận đầu tiền của tôi khi đứng từ ngoài nhìn vào. Tất nhiên, những điều tuyệt vời hơn nữa là khi được bước vào trong ngôi nhà, được nhìn ngắm thật kĩ cùng với sự chào đón rất nhiệt tình của gia đình.

Tại đây, chúng tôi được nghe kể khá chi tiết về lịch sử của ngôi nhà cũng như những nét văn hóa xưa của một thời đã qua. Ngôi nhà có tuổi thọ hơn 200 năm và được gìn giữ gần như nguyên vẹn, nhà được thiết kế theo kiểu 3 gian 2 chái với rất nhiều chi tiết chạm khắc tinh xảo. Nhà được làm từ gỗ mít, đây là loại vật liệu rất bền và được sử dụng khá nhiều ở thời trước. Và đó cũng là dấu ấn của những nghệ nhân làng mộc Kim Bồng một thời vang danh. Sự tài hoa và khéo léo dường như đã tạo cho căn nhà cổ một sức hút, một cái hồn rất riêng khiến bất kì ai bước vào cũng phải ngỡ ngàng.

Ngôi nhà không chỉ gây ấn tượng bởi những gì nó đã để lại cho lịch sử, nó còn ấn tượng bởi những vật dụng được trang trí bên trong, những đồ dùng quen thuộc trong cuộc sống thường ngày thời trước, nào là mâm đồng, bàn ủi than, khuôn bánh in, lu nước, cối xay... tất cả như gợi nhớ về một tuổi thơ gắn bó với làng quê.

Ngoài ngôi nhà cổ trầm mặc giữa những tán cây, khuôn viên xung quanh cũng ấn tượng không kém. Một đoạn đường nhỏ lát đá đã phủ rêu phong, một vài chòi nghỉ được bài trí tinh tế, một chiếc hồ nhỏ có cả tiếng ếch kêu, chiếc thuyền cũ như lặng yên dưới tán cây và lớp lá rụng như hoài niệm. Chúng tôi cứ nhìn ngắm mãi, cứ suy nghĩ mãi như đang thổn thức. Một ngôi nhà cổ, một vườn cây xanh.

Và điều đáng quý hơn tất cả, chúng tôi được sự chào đón nhiệt tình từ gia đình. Được bác Đỗ Hữu Minh kể rất nhiều về ngôi nhà cổ và được cả chị Liên, con gái bác, dẫn đi tham quan và giới thiệu tất cả về ngôi nhà. Bác Minh còn chia sẻ: "Nếu chúng cháu có dịp lên đây chơi nữa, bác sẽ kể nhiều hơn về nhà cổ và những nét văn hóa của nó". Tất nhiên chúng tôi sẽ quay lại, chúng tôi sẽ ngồi ngồi nghe bác kể thật nhiều để tăng thêm vốn kiến thức của mình cũng như để thực tế hơn những gì chúng tôi được học trong sách vở. 

Chúng tôi thực sự được mở mang hiểu biết hơn về kiến trúc cổ Việt Nam, điều mà thời gian đang dần làm mai một nó. Thật đáng quý biết bao khi còn lại những ngôi nhà cổ như thế. Nó như một minh chứng cho lịch sử, cho nét văn hóa và con người. Tạm biệt Túy Loan, tạm biệt Tích Thiện Đường, chúng tôi quay về Đà Nẵng. Bỏ lại sau lưng con đường làng nhỏ và câu chuyện về ngôi nhà ấy vẫn còn ghi dấu mãi.