Truyền thuyết mảnh đất Hồng Thu Mèo

Nằm trên đường Phong Thổ (Tam Đường cũ) đi Lai Châu và Điện Biên, xã Hồng Thu Mèo nằm cách ngã ba này khoảng 5km, một địa danh ít người đi qua nhưng lại được nhớ vì cái tên và bao câu chuyện thú vị.

 Những dãy núi chập chùng tạo nên cảnh sắc hữu tình cho núi rừng Tây Bắc

Sau 40km vượt qua Ô Quy Hồ, một trong những con đèo hiểm trở và hùng vĩ bậc nhất miền núi phía Bắc, chiêm ngưỡng cảnh sắc của thung lũng Hoàng Liên trùng điệp, con đường dần xuống đến đất Lai Châu. Hai bên Lào Cai và Lai Châu là hai khu vực thời tiết khác nhau. Trong khi phía bên kia Lào Cai lúc nào cũng chìm trong sương giá và mây mù thì vượt qua cổng trời sang đất Lai Châu là trời xanh mây trắng, nắng vàng ấm áp. Từ ngã ba của Tam Đường, vượt con đèo Giàng Ma đến Phong Thổ, Hồng Thu Mèo nằm cách đó khoảng 5km.

Phong Thổ có 99 ngọn núi liền kề 99 mặt hồ vành vạnh. Truyền thuyết kể rằng 99 hồ Bình Lư là vết tích những cuộc chinh phục triền miên thời Mạc, là vết chân ngựa thần xuất hiện quét sạch giặc giã, giữ yên cuộc sống cho dân chúng (có thơ rằng: Bình Lư chín chín cái hồ/Giang Sơn nhà Mạc cơ đồ còn đây). Lại cũng nghe kể từ xưa, 99 chàng trai Tam Đường sang hỏi 99 cô gái Bình Lư làm vợ. Người già phán hãy chờ một đôi nữa cho đủ trăm tròn số. Chờ mãi, chờ mãi mà không có để cuối cùng những người yêu nhau hóa núi hóa hồ.

Vào khoảng tháng 9 tháng 10 là mùa lúa Tây Bắc

Đèo Giàng Ma cũng gắn liền với một câu chuyện tình. Chàng là người Mông ở bản Xin Câu, nàng là người Dao ở Tả Chải. Đêm đêm chàng vượt dốc lên đón người yêu vào rừng tình tự, nhưng tình yêu dù đắm say mãnh liệt đến đâu cũng khó lòng vượt qua những luật tục muôn đời của dòng tộc, con trai Mông không thể cưới con gái người Dao... Một đêm trăng, đôi trai gái hẹn nhau trên đèo Giàng Ma với nắm lá ngón độc dược trong tay, họ tự tìm đến cái chết như một cách phản đối những luật tục vô lý.

Hồng Thu Mèo chỉ là một điểm nghỉ nhỏ trên con đường xuyên đất Lai Châu. Đường đến Hồng Thu Mèo thoai thoải dốc, hai bên cảnh sắc còn vẹn nguyên nét hoang sơ với núi rừng hùng vĩ. Vào mùa xuân, phong cảnh hữu tình của những con đường ngoằn nghoèo níu chân người qua. Hồng Thu Mèo có một động nhỏ khá đẹp đang được địa phương khai thác làm điểm du lịch. Trong số những cái tên nghe một lần cứ nhớ mãi như Sì Lờ Lầu, Léng Su Sìn, Tả Kho Khừ… cái tên Hồng Thu Mèo nghe thật dễ thương và dễ nhớ.

Người Dao tuyển ăn mặc rất đẹp nhưng rất khó gặp

Rẽ qua Hồng Thu Mèo, thế nào cũng nhớ phiên chợ Tam Đường ngày thứ 5 với chén rượu ngô Sùng Phài trứ danh, ngắm những cô gái Dao với kiểu uốn tóc lạ mắt và màu áo phấp phới trong phiên chợ đông người.