Độc đáo tranh làng Sình mùa Tết

Khác với dòng tranh Đông Hồ ở Bắc Ninh chủ yếu để treo chơi ngày Tết, tranh làng Sình mang đậm văn hóa tâm linh của người Huế.

> Du lịch Huế ngắm "Hoàng hậu hồi cung"
> Đón xuân xứ Huế mộng mơ
> Du lịch Huế - Những điều làm nên sức hút

Từ trung tâm thành phố Huế đi thêm 9 km về phía đông là bạn đã đặt chân đến làng Sình với dòng tranh dân gian nổi tiếng. Làng còn có tên gọi khác là Lại Ân, thuộc xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Tranh làng Sình xuất hiện cách đây gần 400 năm về trước, trải qua bao thăng trầm và ngày nay ngôi làng đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn.


Cũng là dòng tranh dân gian mộc bản nhưng tranh làng Sình khác với tranh Đông Hồ (Bắc Ninh), tranh Hàng Trống (Hà Nội) vì chỉ được dùng để thờ cúng và hóa sau khi lễ. Theo quan niệm của người dân, dùng tranh để thờ cúng thì sẽ gặp rất nhiều may mắn trong cuộc sống. Bởi vậy, không chỉ người Huế, các vùng lân cận như Đà Nẵng, Quảng Trị, Quảng Nam... cũng thường chọn tranh làng Sình để sử dụng trong dịp Tết.

Cuối năm là dịp lý tưởng để tham quan làng Sình và chứng kiến không khí hối hả làm tranh phục vụ cho Tết cổ truyền. Khác về mục đích sử dụng nhưng về kỹ thuật và chất liệu, tranh Sình không khác tranh Đông Hồ, Hàng Trống là mấy với lối in tranh mộc bản. Người dân làng Sình cũng sử dụng loại giấy dó hoặc giấy mộc quét điệp để in tranh và nguyên liệu tự nhiên để tạo nên màu sắc.

Tranh Đông Hồ chỉ có 4-5 màu cơ bản gồm đen, xanh, vàng, đỏ thì tranh Làng Sinh lại nhiều sắc hơn. Màu vàng nhẹ làm từ lá đung giã với búp hòe non, màu xanh dương từ hạt mồng tơi, hạt hòe làm nên màu vàng đỏ, nước lá bàng sẽ cho màu đỏ sẫm, bột gạch để có màu đơn, tro rơm nếp hòa tan trong nước rồi lọc sạch, cô lại thành màu mực đen bóng.

Xanh dương, vàng, đơn, đỏ, đen, lục là những gam màu chủ đạo tạo nên sắc màu rực rỡ cho tranh làng Sình. Tranh không in chồng màu trong nhiều ngày như Đông Hồ mà chỉ in thô bằng một bản khắc đen, phơi khô rồi tỉ mẩn tô màu vào các chi tiết.


Quá trình tô màu làm theo dây chuyền, mỗi người phụ trách một hai màu, tô xong lại chuyển cho người khác. Lúc này, nghệ nhân thả mình theo cảm hứng và tưởng tượng của bản thân, để những bàn tay tô màu như múa thoăn thoắt trên bản in đen trắng. Có người còn kẹp hai, ba cây bút ở đầu ngón tay để tô cùng một lúc hai, ba mảng màu như nghệ sĩ xiếc biểu diễn bút lông điêu luyện.

Màu sắc tươi tắn cộng với đường nét và bố cục tự nhiên đã làm nên vẻ đẹp rất riêng cho dòng tranh dân gian xứ Huế. Người ta thường mua những bộ tranh của làng Sình vào dịp lễ nghi đặc biệt như Tết Nguyên đán, lễ thôi nôi, động thổ, cầu mùa, xây nhà dựng cửa...

Mọi người cúng tranh để cầu cho người yên vật thịnh, phụ nữ sinh nở được mẹ tròn con vuông, trẻ em chóng lớn, người ốm chóng khỏi. Chính vì thế tranh làng Sình chia thành tranh để thờ và tranh để hóa như hóa vàng.

Có khoảng 50 đề tài được thể hiện trong tranh ở làng Sình, chia 3 chủ đề: tranh nhân vật, tranh đồ vật và tranh súc vật, phản ánh tín ngưỡng cổ xưa của người Việt. Qua đó, du khách có thể hiểu thêm phần nào về văn hóa đất cố đô.


Bộ Bát Âm với 8 thiếu nữ chơi đàn trong chiếc áo mã tiên là tranh điển hình làng Sình. Chỉ là những nét vẽ thô sơ, mộc mạc, nhưng trang phục của các tố nữ có sự cầu kỳ đến từng chi tiết, như huê cài áo, huê giắt đầu, văn đồng tiền, chữ thọ hay đôi hài dưới chân và nhạc cụ cầm trên tay. Tùy dịp lễ hay Tết và quy mô cúng bái mà khách mua chọn tranh với kích cỡ khác nhau, khổ 25x70 cm, hay pha đôi (25x35 cm), pha ba (25x23 cm) hoặc pha tư (25x17 cm).

Ngày nay, làng Sình không chỉ là nơi mua tranh cúng Tết mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn thu hút nhiều khách du lịch tham quan và tự tay in tô màu tranh. Nhờ đó, những bức tranh làng Sình đã theo chân khách du lịch đi khắp nơi.

Xem thêm: Du lịch Huế