Về thăm làng hương truyền thống đất Hưng Yên

Những ai đã từng về thăm Hưng Yên, đã ghé qua Cao Thôn – xã Bảo Khê – Thành phố Hưng Yên, thì không khỏi ấn tượng bởi nghề làm hương xạ nơi đây.

> Hưng Yên có nhiều hoạt động hưởng ứng kích cầu du lịch
> Rộn ràng lễ hội cầu mưa ở Hưng Yên
> Đêm đi buôn rau ở chợ rau Đông Tảo

Mùi thơm của những nguyên liệu làm hương gia truyền có thể gửi thấy ở bất cứ nơi đâu trong Cao Thôn
Làm hương xạ là nghề truyền thống đã có từ hàng trăm năm nay ở Cao Thôn. Hương xạ Cao Thôn (thuộc xã Bảo Khê) vốn là sản phẩm truyền thống đã trở nên quen thuộc với người tiêu dùng Hưng Yên và nhiều tỉnh lân cận Người dân trong làng đã trải qua gần hai trăm năm sống và gắn bó với những nén hương.
 
Theo tục truyền, xưa kia, bà Đào Thị Khương, người con gái quê có tài có sắc lấy chồng tận bên Trung Quốc đã học được nghề làm hương xạ. Sau này bà trở về quê hương truyền dạy nghề cho dân làng. Trải qua bao thăng trầm, nén hương xạ Cao Thôn đã có được những phẩm chất mà ít làng hương nào sánh được, từ mùi thơm, độ bắt lửa đến hình thức.
  Hương Cao Thôn có mùi thơm đặc trưng, nhẹ mà thanh, không sực nức nhưng lại phảng phất rất lâu. Hầu hết các công đoạn từ pha chế thuốc, se, nén đều phải tiến hành bằng phương pháp thủ công. Các công đoạn đòi hỏi sự chú tâm của người thợ, phải thật đều, thật chuẩn xác thì sản phẩm mới như ý. Nén hương làm xong được đem phơi trên giàn, nắng gió sẽ làm hương khô, màu sắc đẹp mà giữ nguyên mùi thơm. Trời nắng thì phơi một ngày, trời râm thì hai, ba ngày. Họ tránh đưa hương qua lửa vì như thế hương sẽ bị mất mùi, giảm chất lượng.
 
Sự chu đáo, nghiêm khắc của người thợ trong từng công đoạn chính là bí quyết làm nên chất lượng và sự nổi tiếng cho hương của làng. Từ xưa tới nay, nguyên liệu chính làm nên hương của thôn là thuốc bắc, quế chi, đàn hồi... Tất cả hương đều có mùi thơm thoang thoảng chứ không mùi sực nức như các loại hương khác.
 
Công nghệ sản xuất hương đơn giản, dụng cụ có thể tự tạo hoặc mua sắm không tốn kém, nguyên liệu làm hương đều lấy từ thảo mộc, vốn sản xuất cũng không đòi hỏi lớn lắm, thế nhưng không phải ai cũng có "duyên" với nghề này.
  Người thực sự sống bằng nghề làm hương chỉ có thể là người ở Cao Thôn. Hiện nay thôn có hơn 100 hộ làm nghề hương. Một số gia đình làm ăn phát đạt đã ra thành phố mở hiệu chuyên bán hương nổi tiếng một thời như Quảng Thái, Vạn Hoa, Hoàng Phát (Hà Nội), Đồng Phát (Hà Đông), Hồng Phúc (Huế), Đồng An Xương (Sài Gòn), Đồng An Mỹ (Hải Dương),...
 
Đến thời vụ làm hương, vào hai tháng giáp Tết nguyên đán, người Cao Thôn còn đổ ra các thành phố, thị xã làm hương bán tại chỗ để giảm bớt chi phí chuyên chở, tuy vậy sản lượng hương sản xuất tại địa phương vẫn là chính.